طبق نظر رهبر انقلاب و سایر فقها درآمد حاصل از شرکت آی نوتی حرام قطعی است
سوال : نظر مقام معظم رهبري در باره ي بازاريابي شبكه اي چيست با توجه به اينكه اين نوع بازاريابي هرمي با گولدكوئست متفاوت است. ضمنا وزارت صنعت، معدن و تجارت نيز به اين موسسات در حال حاضر مجوز مي دهد، آيا اين نوع تجارت اشكال دارد؟
جواب :
درآمد در بازاریابی شبکهای هم در ازای فروش مستقیم کالا و هم در ازای فروش از طریق زیرمجموعه کسب میشود، نكته اصلي اينست كه از درآمد حاصله از فروش در زير مجموعه نبايد پورسانتي دريافت شود چون اكل مال بالباطل است.
پورسانت در بازاريابي شبكه اي يعني اينكه شخص با معرفي اين تجارت به اطرافيان و معرفي آنها به شركت، گروه فروش خود را شكل مي دهد. سودي از خريد و فروش و معامله افراد گروه فروش از سوي شركت به اين شخص معرفي كننده داده مي شود. و اين سود طبق پلنهاي درآمد زائي شركتها، درصدهاي مشخصي از قيمت كالاهاي فروخته شده در گروه فروش است كه به عنوان پورسانت و پاداش داده مي شود. و اين نوع معامله به صورت شبكه اي اشكال شرعي دارد و غير قانوني است.
تنها در صورتي كه سود بدست آمده از طريق شبكه نباشد، «بازارياب اول» در ازاي فروش سود بگيرد (نه پورسانت از زير مجموعه)؛ اشكال ندارد. اما غير از اين بازاريابي توضيح داده شده، معامله و كسب سود(پورسانت) از زيرمجموعه حرام است. در استفتائات جديد حضرت آيت الله خامنه اي دامت برکاته نيز كه در ادامه اشاره مي شود، به حرمت اين نوع معامله اشاره شده است.
مجوز قانوني بازاريابي شبكه اي
مجوز رسمی بازاریابی شبکه ای مرکز امور اصناف و بازرگانان وزارت صنعت و معدن نيز اگر موارد بالا را رعايت نكرده باشد اعتبار شرعي ندارد و اصلا مورد قبول نمي باشد. در تماس تلفني كه با دفتر استفتائات-قم حضرت آيت الله خامنه اي دامت برکاته داشتيم، به غير قانوني بودن اين مجوز تصريح كردند [شماره تماس ۰۲۵-۳۷۷۴۶۶۶۶ ]. لذا اين فعاليتها هيچ وجه شرعي ندارد و سزاوار است مومنين از اين نوع فعاليت ها برحذر باشند و با نهي از منكر در مقابل اين كارها بايستند و ديگران را آگاه نمايند.
لازم به ذکر است تا الان هیچ مصوبه رسمی درباره بازاریابی شبکه ای از سوی مجلس شورای اسلامی و شورای محترم نگهبان به تصویب نرسیده است، برای تحقیق می توانید در سایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران به آدرس : http://rc.majlis.ir/fa/law جستجو کنید و اگر مصوبه ای را درباره بازاریابی شبکه ای و یا دریافت پورسانت دیدید اطلاع دهید، ما بررسی کردیم نبود و اگر هم می بود خود همین شرکتها با آب و تاب بدان استناد می کردند!. ضمنا قانون تجارت الکترونیک عام هست و مورد قبول می باشد نباید به اشتباه آن را با بازاریابی شبکه ای و دریافت پورسانت از زیر مجموعه یکی دانست. علاوه بر این متصور نیست که مجلس و شورای نگهبان با وجود اینهمه فتوای حرمت مراجع بزرگی همچون آیت الله سیستانی، آیت الله مکارم شیرازی، آیت الله صافی گلپایگانی، آیت الله نوری همدانی و آیت الله وحید خراسانی دامت برکاتهم و … چنین معاملاتی را اجازه دهند. فتوای رهبر انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای دامت برکاته که در زیر آمده است نشان دهنده حرمت این معاملات است فتوای ایشان این چنین است: